Bir kasa yulaf hazırlayanda süzülüb qalan suyu adətən lavaboya tökürük. Halbuki bu açıq rəngli maye yulafın müəyyən qida maddələrini və həll olunan lifinin bir hissəsini daşıya bilər. Nənələrimiz yulafı daha çox toxluq verən səhər yeməyi kimi bişirər, bəzən də bişirmə suyunu israf etməzdilər. Bu suyu isti halda içər, soyudub xəmirə və ya sıyığa əlavə edərdilər.
Yulaf suyu möcüzəvi dərman deyil. Lakin düzgün hazırlandıqda səhər süfrəsinə yüngül, sadə və faydalı əlavə ola bilər. Xüsusilə həzmə diqqət edən, günə ağır yeməklə başlamaq istəməyən insanlar bu içkidən yararlana bilərlər. Əsas məsələ onu təmiz yulafdan hazırlamaq, həddindən artıq içməmək və sağlamlıq probleminiz varsa həkim məsləhətini nəzərə almaqdır.
Yulaf suyunu digər toxum və bitki suları ilə qarışdırmaq istəyənlər kətan toxumunu suya qatıb içməyin xüsusiyyətləri barədə də məlumat əldə edə bilərlər. Ancaq hər təbii vasitənin təsiri və təhlükəsizliyi insandan insana dəyişir.
Yulaf suyu nədir?
Yulaf suyu yulaf dənələrinin suda bişirilməsi və ya müəyyən müddət isladılması nəticəsində alınan mayedir. Bu suyun tərkibində yulafdan ayrılan nişastalı maddələr, az miqdarda zülal, minerallar və həll olunan lifin bir hissəsi ola bilər.
Burada mühüm bir məqam var: yulafın əsas faydalı lifləri və qida maddələri dənin özündə qalır. Buna görə yalnız su içib yulafı tamamilə kənara qoymaq düzgün seçim sayılmır. Ən yaxşı üsul yulaf suyunu içməklə yanaşı, dənin özünü də sıyıq, qatıq və ya başqa yeməklə qəbul etməkdir.
Yulaf suyunun mümkün faydaları
1. Həzmi yüngülləşdirə bilər
Yulafda olan həll olunan lif su ilə təmasda yumşaq quruluş yaradır. Bu xüsusiyyət mədəyə və bağırsaqlara ağır gəlməyən səhər içkisi hazırlanmasına kömək edə bilər. Yulaf suyu bəzi insanlarda bağırsaqların daha nizamlı işləməsinə dəstək olur.
Ancaq qəbizliyi dərhal aradan qaldıran vasitə kimi qəbul edilməməlidir. Lifin təsiri üçün gün ərzində kifayət qədər su içmək və yulafın özünü də yemək lazımdır. Əks halda çox lif bəzi insanlarda köp və qarında narahatlıq yarada bilər.
2. Uzun müddət toxluq hissinə kömək edə bilər
Yulafın tərkibindəki həll olunan lif mədənin boşalmasını bir qədər ləngidə bilər. Bu isə səhər yeməyindən sonra tez acmamağa kömək edə bilər. Şəkər, bal və qaymaq əlavə edilməyən yulaf suyu aşağı kalorili içki seçimi ola bilər.
Arıqlamaq məqsədi ilə yalnız yulaf suyu içmək düzgün deyil. Sağlam çəki üçün müxtəlif qidalar, hərəkət və nizamlı yuxu birlikdə nəzərə alınmalıdır. Yulaf suyu sadəcə gündəlik qidalanmanın kiçik bir hissəsi ola bilər.
3. Qanda şəkərin sürətli qalxmasının qarşısını almağa dəstək verə bilər
Yulafın tərkibindəki beta-qlükan adlı lif qanda şəkərin daha tədricən yüksəlməsinə kömək edə bilər. Lakin bu təsir əsasən yulafın özünü yeməklə bağlıdır. Süzülmüş suda beta-qlükanın miqdarı tam aydın və sabit olmur.
Şəkərli diabeti olan şəxslər yulaf suyuna şəkər, mürəbbə və çoxlu bal əlavə etməməlidirlər. Qanda şəkəri aşağı salan dərman qəbul edən insan bu içkini müalicənin əvəzi kimi görməməlidir.
4. Ürək sağlamlığı üçün faydalı qidalanmanı tamamlayır
Yulafın özündə olan həll olunan lif sağlam qidalanma ilə birlikdə xolesterinin idarə olunmasına yardım göstərə bilər. Bunun üçün yulafı təkcə suyuna görə deyil, bütöv dən kimi yemək daha faydalıdır.
Yulaf suyu ürək və damar xəstəliklərini müalicə etmir. Duzun azaldılması, tərəvəzlərin artırılması, hərəkət və həkimin yazdığı müalicə daha vacibdir. Bu mövzuda başqa bitki sularını araşdıranlar kərəviz suyunun səhər qəbul edilməsi barədə yazını da oxuya bilərlər.
5. Günə maye qəbulu ilə başlamağa kömək edir
Səhər yuxudan qalxanda su içmək bədənin gündəlik maye ehtiyacını qarşılamağa kömək edir. Yulaf suyu adi sudan daha üstün müalicə vasitəsi sayılmır, amma dadını sevən insan üçün yumşaq alternativ ola bilər.
Bu içkiyə darçın və ya az miqdarda vanil əlavə etmək mümkündür. Lakin mədə həssaslığı olanlar çoxlu ədviyyatdan uzaq durmalıdır. Şirinləşdirici əlavə etmək yulaf suyunun yüngül seçim olmaq üstünlüyünü azalda bilər.
6. Dəriyə dolayı yolla dəstək ola bilər
Yulafın özündə olan bəzi maddələr dərinin qoruyucu təbəqəsinə fayda verə bilər. Yulaf suyu içmək isə dəridə birbaşa möcüzəvi dəyişiklik yaratmır. Dəri sağlamlığı üçün su qəbulu, zülal, tərəvəz və kifayət qədər yuxu daha böyük rol oynayır.
Yulaf suyunu üzə sürtmək istəyənlər ehtiyatlı olmalıdır. Evdə hazırlanmış maye tez xarab ola bilər və həssas dəridə qızartı yarada bilər. Əvvəlcə biləyin kiçik hissəsində sınaq aparmaq, göz ətrafına çəkməmək lazımdır.
Yulaf suyu necə hazırlanır?
Ən təhlükəsiz bişirmə üsulu
Lazım olanlar
- 2 xörək qaşığı sadə, şəkərsiz yulaf;
- 250–300 millilitr içməli su;
- İstəyə görə çox az darçın.
Addım-addım hazırlanması
- Yulafı təmiz süzgəcdə qısa müddət yaxalayın. Hazır şirinləşdirilmiş yulaf qarışıqlarından istifadə etməyin.
- Yulafı su ilə birlikdə kiçik qazana tökün.
- Qarışığı zəif odda qaynamağa yaxınlaşdırın.
- Qaynadıqdan sonra 8–10 dəqiqə zəif odda saxlayın. Arada qarışdırın.
- Mayeni təmiz süzgəcdən keçirin. İstəsəniz yulafı da səhər yeməyi kimi yeyin.
- İçkini ilıq halda qəbul edin. Çox isti içmək ağız və boğazı qıcıqlandıra bilər.
Hazırlanan yulaf suyunu ən yaxşısı həmin gün içməkdir. Soyuducuda saxlanılacaqsa, qapaqlı təmiz qabda 24 saatdan artıq gözlətməyin. Turş qoxu, rəng dəyişikliyi və ya qəribə dad hiss olunarsa, içkini istifadə etməyin.
İslatma üsulu
Yulafı axşamdan 250 millilitr içməli suda islatmaq da mümkündür. Səhər bu mayeni süzüb qısa müddət qaynatmaq daha təhlükəsiz seçimdir. Çiy yulafı otaq temperaturunda uzun müddət saxlamaq məsləhət deyil. İsti havada mikrob artımı daha sürətli ola bilər.
Bu üsulda yulafın özünü atmayın. Onu qatığa, sıyığa və ya meyvə ilə hazırlanan səhər yeməyinə əlavə edə bilərsiniz. Təkcə süzülmüş su yulafın bütün qida dəyərini əvəz etmir.
Nə vaxt və nə qədər içmək olar?
İlk dəfə içirsinizsə, 100–150 millilitrlə başlayın. Bədəninizin reaksiyasını müşahidə edin. Narahatlıq olmazsa, gündə bir kiçik stəkan qəbul edə bilərsiniz. Səhər yeməyindən əvvəl və ya yeməklə birlikdə içmək mümkündür.
Yulaf suyu bütün gün ərzində suyun yerini tutmamalıdır. Gündə bir neçə stəkan içmək daha çox fayda demək deyil. Həddindən artıq qəbul köp, qarında ağırlıq və bəzi insanlarda ishal yarada bilər.
Kimlərə yulaf suyu uyğun olmaya bilər?
Yulafa allergiyası olanlar
Yulafdan sonra səpgi, qaşınma, dodaqda şiş, nəfəs darlığı və ya qusma yaranarsa, istifadəni dərhal dayandırın və təcili tibbi yardım alın. Qlütensiz qidalanmalı şəxslər də məhsulun üzərindəki məlumatı yoxlamalıdır. Yulaf özü qlütensiz ola bilər, amma istehsal zamanı buğda ilə qarışa bilər.
Çölyak xəstəliyi və həssas bağırsağı olanlar
Çölyak xəstəliyində yalnız uyğunluğu təsdiqlənmiş yulaf seçilməlidir. Həssas bağırsaq, tez-tez köp, ishal və ya qarın ağrısı olanlar yulafı az miqdarda sınamalıdır. Əlamətlər davam edərsə, həkimə müraciət olunmalıdır.
Hamilə və süd verən qadınlar
Adi qida miqdarında, şəkərsiz yulaf çox insan üçün uyğun ola bilər. Lakin hamiləlik və südvermə dövründə yeni bitki vasitəsini hər gün qəbul etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək daha doğrudur. Xüsusilə əlavə ədviyyatlar və qarışıqlar ehtiyat tələb edir.
Uşaqlar və xroniki xəstələr
Kiçik uşaqlara yulaf suyunu verməzdən əvvəl pediatrın fikri alınmalıdır. Diabet, böyrək, qaraciyər və həzm sistemi xəstəliyi olan şəxslər də özbaşına gündəlik qəbul rejimi yaratmamalıdır. Dərman qəbul edənlər yulaf suyunu dərmandan ayrı vaxtda içməlidir.
Yulaf suyu barədə tez-tez verilən suallar
Yulaf suyu arıqladırmı?
Öz-özünə arıqlatmır. Şəkərsiz yulaf suyu aşağı kalorili ola bilər və toxluq hissinə kömək edə bilər. Lakin arıqlama üçün ümumi qidalanma və hərəkət planı lazımdır.
Yulaf suyuna bal əlavə etmək olarmı?
Az miqdarda bal əlavə etmək mümkündür. Amma bal da şəkər mənbəyidir. Diabeti olanlar və şəkər qəbulunu azaltmaq istəyənlər onu əlavə etməməlidir.
Yulaf suyunu hər gün içmək olarmı?
Sağlam yetkin insan üçün gündə bir kiçik stəkan adətən problem yaratmaya bilər. Buna baxmayaraq, köp, qaşınma, ishal və qarın ağrısı yaranarsa, qəbul dayandırılmalıdır.
Yulaf suyunu başqa təbii içkilərlə qarışdırmaq düzgündürmü?
Hər içkinin tərkibi və təsiri fərqlidir. Məsələn, bamya suyunun mümkün faydaları və çia toxumunun xüsusiyyətləri ayrıca qiymətləndirilməlidir. Bir neçə vasitəni eyni vaxtda qəbul etmək həzm narahatlığını artıra bilər. Əvvəlcə hər birini ayrı və az miqdarda sınamaq daha münasibdir.
Yekun
Yulafın suyunu tökməmək sadə və qənaətli vərdiş ola bilər. Bu içki günə yüngül başlamağa, maye qəbulunu artırmağa və yulafın faydalı qida xüsusiyyətlərindən istifadə etməyə kömək edə bilər.
Lakin ən böyük fayda yulafın özündədir. Ona görə suyu içməklə yanaşı, yulaf dənəsini də qidalanmaya daxil etmək lazımdır.
Yulaf suyu dərman deyil və heç bir xəstəliyi müalicə etmir. Təmiz hazırlanması, az miqdarda qəbul edilməsi və bədənin verdiyi reaksiyaya diqqət göstərilməsi əsas şərtlərdir. Digər sadə qida suları ilə maraqlananlar düyü suyundan düzgün istifadə qaydaları barədə də oxuya bilərlər.
Bu məlumatlar yalnız maarifləndirmə xarakterlidir. İstifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşin.
