Əncir elə meyvələrdəndir ki, adı çəkilən kimi çoxumuzun yadına həm yay bağları, həm də nənələrimizin sadə ev üsulları düşür. Kənd yerlərində quru əncir qışa saxlanar, mədə-bağırsaq ağırlaşanda isə “axşamdan suya qoy, səhər ye” deyə məsləhət verilərdi. Bu, təsadüfi deyildi. Əncir həm liflə zəngindir, həm də bağırsağın işini yumşaq şəkildə dəstəkləyən təbii maddələr daşıyır. Elə buna görə də bu gün, bahalı əlavələrdən əvvəl, ən sadə çıxış yolu kimi yenə əncir yada düşür.
Əgər siz də “Bağırsaqları rahatlatmaq üçün ən sadə üsul nədir?” sualına təbii cavab axtarırsınızsa, cavab çox vaxt mətbəxdədir: quru ənciri axşamdan suda isladıb səhər acqarına yemək. Sadə görünür. Amma düzgün tətbiq ediləndə təsiri daha yaxşı hiss olunur.
Əncir bağırsaqlara niyə yaxşı təsir edir?
Əncirin əsas gücü onun tərkibindədir. Xüsusən quru əncir az miqdarda yeyilsə belə, lif baxımından zəngin olur. Lif isə bağırsaqda kütlə yaradır, nəcisin yumşalmasına yardım edir və ifrazı rahatlaşdırır.
Bu təsirin arxasında nə dayanır?
- Lif: Həm həll olan, həm də həll olmayan liflər bağırsaq hərəkətini dəstəkləyir.
- Təbii şəkərlər və sorbitol: Quru əncirdə olan bəzi təbii maddələr suyu bağırsağa çəkməyə kömək edə bilər. Bu da sərtliyi azalda bilər.
- Prebiotik təsir: Lif bağırsaqdakı faydalı bakteriyalar üçün qida rolunu oynayır. Bu isə ümumi həzm rahatlığına müsbət təsir edə bilər.
- Minerallar: Kalium kimi minerallar bədənin su tarazlığında rol oynayır.
Yəni əncir təkcə “işlədici” meyvə deyil. O, bağırsağın ritmini yumşaq şəkildə qaydaya salmağa çalışan təbii bir dəstəkdir. Daha güclü və sərt təsir verən vasitələrdən fərqli olaraq, düzgün miqdarda istifadə ediləndə çox vaxt daha rahat qəbul olunur.
Bağırsağı təbii yollarla dəstəkləyən başqa üsullarla da maraqlanırsınızsa, qara gavalının bağırsaqları necə rahatlatdığını, həmçinin kətan toxumunu suya qatıb içməyin təsirini də oxuya bilərsiniz.
Əncirin faydaları
Əncir yalnız qəbizlik zamanı xatırlanmalı meyvə deyil. O, düzgün və ölçülü istifadə ediləndə bir neçə istiqamətdə fayda verə bilər.
1. Bağırsaq hərəkətini yumşaq şəkildə dəstəkləyir
Əncirin ən tanınan faydası budur. Xüsusən quru əncir su ilə birlikdə istifadə olunanda nəcis yumşalmasına və ifrazın rahatlaşmasına kömək edə bilər. Ancaq burada vacib məqam var: əncir təkbaşına deyil, kifayət qədər su ilə birlikdə daha yaxşı işləyir.
2. Həzmi yüngülləşdirə bilər
Bəzi insanlarda ağır yeməkdən sonra köp, gərginlik və doluluq hissi olur. Lifli qidalar ümumi həzm ritmini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər. Əlbəttə, bu təsir hər kəsdə eyni olmur. Amma əncir çoxları üçün daha rahat bir seçimdir.
3. Faydalı bağırsaq bakteriyalarını qidalandıra bilər
Son illər bağırsaq florası çox danışılan mövzuya çevrilib. Səbəb də aydındır. Bağırsağın vəziyyəti həm həzmə, həm də ümumi rahatlığa təsir edir. Əncirdəki liflər faydalı bakteriyalar üçün qida rolunu oynaya bilər.
4. Enerji verir, amma ölçü vacibdir
Quru əncir təbii şəkərlərlə zəngindir. Bu, ona sürətli enerji üstünlüyü verir. Lakin çox yeyildikdə şəkər yükü də artır. Ona görə “çox yesəm, daha tez təsir edər” düşüncəsi düzgün deyil.
5. Dəri və ümumi qidalanma üçün də dəyərlidir
Əncirdə antioksidant maddələr də var. Bu maddələr hüceyrələri qoruyan təbii bir dəstək kimi tanınır. Birbaşa möcüzə gözləmək olmaz. Amma ümumi qidalanma içində əncir yaxşı seçim sayılır.
Bağırsaqları rahatlatmaq üçün ən sadə üsul: quru ənciri suda islatmaq
Mövzunun ən vacib hissəsi budur. Xalq təbabətində ən çox işlənən və ən sadə sayılan üsul quru ənciri axşamdan suda islatmaqdır. Bu zaman meyvə bir qədər yumşalır, su çəkir və səhər daha rahat həzm olunur.
Niyə məhz isladılmış quru əncir?
Quru əncirin özü lifli və sıxdır. Suda qaldıqda həm yumşalır, həm də bədən üçün qəbul etmək asanlaşır. Üstəlik, islatma suyu da istifadə oluna bilər. Bu da ümumi maye qəbulunu artırır.
Lazım olanlar
- 2 və ya 3 ədəd quru əncir
- 1 stəkan ilıq içməli su
- Şüşə və ya saxsı qab
Hazırlanma qaydası
- Quru əncirləri qısa şəkildə yuyun.
- Onları təmiz qaba qoyun.
- Üzərinə 1 stəkan ilıq su əlavə edin.
- Qabın ağzını örtün.
- Axşamdan səhərə qədər, təxminən 8-10 saat gözlədin.
Səhər necə qəbul etməli?
- Əvvəlcə qabdakı sudan bir neçə qurtum için.
- Daha sonra əncirləri yaxşı çeynəyərək yeyin.
- Ardınca 1 stəkan da adi su içə bilərsiniz.
- Ən yaxşısı bunu səhər acqarına etməkdir.
- 15-20 dəqiqə sonra yüngül səhər yeməyi yeyə bilərsiniz.
Neçə gün istifadə etmək olar?
Yüngül qəbizlik və bağırsaq ləngliyi zamanı bu üsul adətən 3-5 gün sınaqdan keçirilir. Əgər vəziyyət düzəlmirsə, ağrı, köpün çoxalması, ürəkbulanma və ya qanlı ifraz varsa, ev üsulunu dayandırmaq və həkimə müraciət etmək lazımdır.
Təzə əncir də eyni işi görür?
Bəli, mövsümündə təzə əncir də faydalı ola bilər. Amma bağırsaqları rahatlatmaq üçün xalq arasında ən çox quru əncirin isladılmış forması işlədilir. Çünki quru meyvədə lif sıxlığı daha çox olur. Təzə əncir isə daha yüngül və gündəlik qida kimi daha rahat seçimdir.
Əncirin özündən başqa, bitkinin başqa hissələri də maraq doğurur. Bu mövzuda əncir yarpağının nə işə yaradığını izah etdiyimiz yazıya da baxa bilərsiniz.
Əncirdən istifadə edərkən bu 5 qaydanı unutmayın
1. Su içmədən lifin təsiri zəifləyə bilər
Əgər lif artır, su isə az içilirsə, bəzi insanlarda əksinə gərginlik hissi yarana bilər. Ona görə gün ərzində kifayət qədər su için.
2. Hərəkət də vacibdir
Səhər qısa gəzinti belə bağırsağın ritmini dəstəkləyə bilər. Təkcə qida ilə nəticə gözləmək hər zaman düzgün olmur.
3. Həddindən artıq yeməyin
2-3 ədəd quru əncir adətən kifayət edir. Daha çox yemək bəzi insanlarda köp, qaz və qarın qurultusu yarada bilər.
4. Davamlı qəbizliyi yalnız əncirə bağlamayın
Qəbizlik uzun çəkirsə, səbəb sadəcə lif azlığı olmaya bilər. Qalxanabənzər vəzi, bəzi dərmanlar, bağırsaq xəstəlikləri və hərəkətsizlik də rol oynaya bilər.
5. Başqa təbii seçimləri də tanıyın
Lif və selikvari quruluş verən qidalar da bağırsağa dəstək ola bilər. Məsələn, çia toxumunun gözlənilməz tərəfi və bamya suyunun gizli faydaları haqqında yazılarımız bu baxımdan sizə əlavə fikir verə bilər.
Kimlərə olmaz?
Əncir təbii qida olsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Xüsusən aşağıdakı qruplar diqqətli olmalıdır.
Şəkər xəstələri
Quru əncirin təbii şəkəri yüksəkdir. Şəkər xəstələri onu həkim və ya qidalanma mütəxəssisinin tövsiyəsinə uyğun miqdarda qəbul etməlidir.
İshal meyli olanlar
Əgər sizdə artıq yumşaq ifraz, tez-tez ishal və ya həssas bağırsaq halları varsa, əncir bu vəziyyəti artıra bilər.
Hamilə və süd verən qadınlar
Qida kimi ölçülü istifadə çox vaxt problem yaratmır. Amma bağırsaq üçün mütəmadi vasitə kimi istifadə etməzdən əvvəl həkimlə danışmaq daha təhlükəsizdir.
Kiçik yaşlı uşaqlar
Uşaqlarda qəbizliyin səbəbi fərqli ola bilər. Ev üsulu ilə uzun müddət gözləmək düzgün deyil. Xüsusən qarın ağrısı və iştahasızlıq varsa, pediatra müraciət olunmalıdır.
Böyrək, bağırsaq və ya xroniki xəstəliyi olanlar
Xüsusən xüsusi pəhriz saxlayanlar, daimi dərman içənlər və bağırsaq xəstəlikləri olanlar ehtiyatlı olmalıdır. Nadir də olsa, bəzi insanlarda allergik həssaslıq da ola bilər.
Nə vaxt həkimə getmək lazımdır?
- Qəbizlik 1 həftədən çox çəkirsə
- Qarında kəskin ağrı varsa
- Qanlı ifraz görülürsə
- Kəskin arıqlama və halsızlıq başlayıbsa
- Qusma və güclü köp varsa
Tez-tez verilən suallar (FAQ)
1. Ənciri axşam yemək olar, yoxsa səhər?
Ən çox tövsiyə edilən vaxt səhər acqarınadır. Çünki bu zaman bağırsaq hərəkəti daha rahat tetiklənsin deyə su və lif birlikdə təsir göstərə bilər. Amma bəzi insanlar üçün axşam yüngül şəkildə istifadə də uyğun ola bilər.
2. Quru əncirin suyunu da içmək lazımdır?
Bəli, çoxları islatma suyunu da içir. Bu, həm əlavə maye verir, həm də yumşalmış əncirin qəbulunu tamamlayır.
3. Gündə neçə ədəd əncir kifayətdir?
Adətən 2-3 ədəd quru əncir kifayət edir. Daha çox yemək daha yaxşı nəticə demək deyil. Əksinə, köp və qaz yarada bilər.
4. Əncir hər gün istifadə oluna bilər?
Mövsümi və ölçülü qida kimi istifadə oluna bilər. Amma bağırsaq problemi üçün hər gün və uzun müddət məqsədli şəkildə istifadə etməzdən əvvəl səbəbi araşdırmaq vacibdir.
Ənciri belə yeyən həqiqətən azdır. Halbuki ən sadə üsul çox vaxt ən təsirli olanıdır: 2-3 quru ənciri axşamdan ilıq suda isladın, səhər acqarına həm suyunu için, həm də özünü yeyin.
Bu üsul, kifayət qədər su içmək və az da olsa hərəkət etməklə birləşəndə, bağırsaq rahatlığına yumşaq dəstək verə bilər.
Unutmayın, əncir möcüzə deyil. Amma düzgün istifadə ediləndə nənələrimizin boş yerə dəyər vermədiyi təbii köməkçilərdən biridir.
Bu məlumatlar yalnız maarifləndirmə xarakterlidir. İstifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşin.
