Narı yeyib qabığını zibilə atmaq əvəzinə, onu düzgün qurudaraq evdə sadə bir dəmləmə hazırlaya bilərsiniz. Nənələrimiz nar qabığını xüsusilə qarın işləyəndə, boğaz qıcıqlananda və ağızda xoşagəlməz qoxu olanda istifadə edirdilər. Bu qırmızı meyvənin sərt qabığı tərkibindəki büzücü maddələrə, bitki birləşmələrinə və antioksidantlara görə diqqət çəkir.
Elmi araşdırmalar nar qabığının bəzi faydalı maddələr daşıdığını göstərir. Lakin bu, onun hər xəstəliyi sağaltdığı demək deyil. Nar qabığı dəmləməsi daha çox köməkçi vasitə kimi düşünülməlidir. Əsas məsələ onu düzgün hazırlamaq, çox içməmək və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun istifadə etməkdir.
Nar qabığı dəmləməsinin mümkün faydaları
Nar qabığında polifenollar, taninlər və başqa bitki maddələri olur. Bu maddələr narın iç hissəsində olduğundan daha çox qabıqda toplana bilər. Bununla belə, faydanın miqdarı qabığın necə qurudulmasından, nə qədər istifadə edilməsindən və insanın ümumi sağlamlığından asılıdır.
1. Qarın işləməsini azaltmağa kömək edə bilər
Xalq təbabətində nar qabığı ən çox qarın işləyəndə istifadə olunan vasitələrdən biridir. Qabıqda olan büzücü maddələr bağırsaq selikli qişasının yığılmasına təsir edə bilər. Bu səbəbdən sulu nəcis zamanı nar qabığı dəmləməsi müvəqqəti rahatlıq verə bilər.
Ancaq qarın işləməsi zəhərlənmə, bağırsaq infeksiyası və ya başqa xəstəliklə bağlı ola bilər. Bu halda dəmləmə səbəbi aradan qaldırmır. Qızdırma, qanlı nəcis, güclü qarın ağrısı və susuzlaşma varsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət edilməlidir.
2. Boğaz qıcıqlanmasını sakitləşdirə bilər
Nar qabığı dəmləməsi ilıq halda içildikdə boğazda yaranan quruluq və yüngül qıcıqlanmanı azalda bilər. Bəzi insanlar bu dəmləmədən qarqara kimi də istifadə edir. Qabığın büzücü xüsusiyyəti boğaz səthində müvəqqəti rahatlıq yarada bilər.
Bu vasitə anginanı, irinli boğaz iltihabını və ağır infeksiyanı müalicə etmir. Udmaq çətinləşirsə, yüksək hərarət varsa və ya boğaz ağrısı bir neçə gün davam edirsə, mütləq həkim müayinəsi lazımdır.
3. Ağız və diş ətlərinə dəstək ola bilər
Nar qabığının tərkibindəki bəzi maddələr ağızda olan mikrobların artmasını məhdudlaşdırmağa kömək edə bilər. Soyudulmuş və süzülmüş dəmləmə ilə ağızı yaxalamaq diş ətində yüngül həssaslıq və ağız qoxusu zamanı müvəqqəti rahatlıq verə bilər.
Lakin bu dəmləmə diş daşını təmizləmir, çürüyü sağaltmır və diş əti xəstəliyini aradan qaldırmır. Diş əti qanayırsa, şişirsə və ya ağrı varsa, diş həkiminə müraciət etmək lazımdır.
4. Antioksidant dəstəyi verə bilər
Antioksidantlar bədəni hüceyrələrə zərər verə bilən bəzi maddələrin təsirindən qorumağa kömək edən birləşmələrdir. Nar qabığında bu xüsusiyyətə malik bitki maddələri var. Ona görə də nar qabığı dəmləməsi qidalanmaya əlavə, kiçik bir dəstək kimi qəbul edilə bilər.
Bu faydanı xərçəngdən, ürək xəstəliklərindən və başqa ağır xəstəliklərdən qoruyan möcüzəvi təsir kimi təqdim etmək düzgün deyil. Sağlam qidalanma, hərəkət və həkim nəzarəti əsasdır.
5. Dəridə yağlanmanı azaltmağa kömək edə bilər
Bəzi insanlar soyudulmuş nar qabığı dəmləməsini pambıqla üzə çəkirlər. Qabığın büzücü təsiri dəridəki artıq yağı qısa müddətə azalda bilər. Lakin həssas dəri, qızartı, qaşınma və səpkisi olan şəxslər bu üsuldan ehtiyatlı istifadə etməlidir.
Dəmləməni üzə çəkməzdən əvvəl biləyin kiçik hissəsində sınaq aparın. Yanma və ya qızartı yaranarsa, istifadəni dayandırın. Açıq yaraya, göz ətrafına və çatlamış dəriyə vurmayın.
Nar qabığı necə hazırlanır?
Nar qabığından istifadə edərkən ilk addım təmizlikdir. Pestisid qalıqlarını azaltmaq üçün meyvəni axar su altında yaxşı yuyun. Qabığın iç tərəfində qalan ağ hissəni mümkün qədər azaldın. Çünki bu hissə çox acı dad verə bilər.
Qabığı qurutmaq üçün addımlar
- Narı yaxşıca yuyun və təmiz dəsmalla qurulayın.
- Qabığı nazik zolaqlar şəklində doğrayın.
- Zolaqları təmiz kağız və ya parça üzərinə yayın.
- Birbaşa günəş altında deyil, havalı və kölgəli yerdə 3-5 gün saxlayın.
- Qabıq tam quruyub xırçıldayanda şüşə qabda, quru və qaranlıq yerdə qoruyun.
Qabıqda kif, xoşagəlməz qoxu və ya rəng dəyişikliyi yaranarsa, ondan istifadə etməyin. Təzə, yuyulmamış və nəm qabığı uzun müddət saxlamaq olmaz.
Nar qabığı dəmləməsinin sadə hazırlanma qaydası
- Bir stəkan suyu qaynadın.
- Suya bir çay qaşığı xırdalanmış quru nar qabığı əlavə edin.
- Qabın ağzını örtün və 8-10 dəqiqə gözləyin.
- Dəmləməni süzün və ilıq halda için.
- İlk dəfə istifadə edirsinizsə, yarım stəkanla başlayın.
Bu dəmləməni gündə bir dəfədən çox içməmək daha ehtiyatlı yanaşmadır. Qısa müddətli istifadə üçün 1-2 gün kifayət edə bilər. Dəmləməni çox tünd hazırlamaq və gün ərzində bir neçə stəkan içmək qarında qəbizlik, ürəkbulanma və mədə narahatlığı yarada bilər.
Qarqara üçün necə istifadə olunur?
Boğaz və ağız üçün hazırlanmış dəmləmə tam soyudulmalıdır. Bir neçə qurtumla ağızı 20-30 saniyə yaxalamaq kifayətdir. Sonra dəmləməni udmadan tüpürmək olar. Qarqaradan sonra ağızı adi su ilə yaxalamaq məsləhətdir. Uşaqlar bu üsuldan istifadə etməməlidir. Çünki mayeni təsadüfən uda bilərlər.
Nar qabığı dəmləməsi kimlərə olmaz?
Təbii olması nar qabığının hamı üçün təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Aşağıdakı qruplar xüsusi diqqətli olmalıdır:
- Hamilə və süd verən qadınlar: Nar qabığı ilə bağlı kifayət qədər təhlükəsizlik məlumatı yoxdur. Həkim məsləhəti olmadan istifadə etməyin.
- Kiçik uşaqlar: Uşaqların mədəsi və bağırsaqları daha həssasdır. Xüsusilə körpələrə vermək olmaz.
- Qəbizliyi olanlar: Qabığın büzücü təsiri qəbizliyi artıra bilər.
- Mədə və bağırsaq xəstəliyi olanlar: Xora, qastrit və xroniki bağırsaq problemi olan şəxslər əvvəlcə həkimlə danışmalıdır.
- Daimi dərman qəbul edənlər: Təzyiq, şəkər, qan durulaşdırıcı və başqa dərmanlardan istifadə edənlər ehtiyatlı olmalıdır. Bitki dəmləmələri bəzi dərmanların təsirini dəyişə bilər.
- Allergiyası olanlar: Nar və başqa meyvələrə allergiyası olan şəxslər bu dəmləmədən uzaq durmalıdır.
İçdikdən sonra səpki, dodaqda şişmə, nəfəs darlığı, güclü qarın ağrısı və ya davamlı ürəkbulanma yaranarsa, istifadəni dayandırın və tibbi yardım alın.
Nar qabığı ilə bağlı xalq üsullarına sağlam yanaşma
Nənələrimizin istifadə etdiyi üsullar xalq yaddaşında mühüm yer tutur. Məsələn, əvvəllər nar qabığını qurudub qış üçün saxlayır, qarın pozulanda az miqdarda dəmləyirdilər. Bu biliklərin bir hissəsi bitkilərin həqiqi xüsusiyyətlərinə əsaslana bilər. Amma keçmişdə həkimə çatmaq çətin olduğundan insanlar bəzi əlamətləri yalnız ev üsulları ilə aradan qaldırmağa çalışırdılar.
Bu gün xalq üsullarını müasir tibbin yerinə qoymaq olmaz. Boğaz narahatlığında heyva çəyirdəyinin boğaz qıcıqlanmasında istifadəsi barədə məlumatlara da baxa bilərsiniz. Soyuqdəymə zamanı isə itburnu çayının mümkün faydaları haqqında yazımız faydalı ola bilər.
Bitki dəmləmələrinə maraq göstərənlər üçün zəncəfil çayının faydaları və hibiskus çayının təzyiqə təsiri barədə məlumatları da oxumaq mümkündür. Digər bitki üsulları ilə maraqlanırsınızsa, əncir yarpağının nə işə yaradığı haqda məqaləmizə nəzər yetirin.
Tez-tez verilən suallar
Nar qabığı dəmləməsini hər gün içmək olarmı?
Uzun müddət hər gün içmək məsləhət deyil. Qabıqda olan büzücü maddələr bəzi insanlarda qəbizlik və mədə narahatlığı yarada bilər. Qısa müddətli və az miqdarda istifadə daha təhlükəsizdir.
Nar qabığı dəmləməsi arıqladırmı?
Xeyr. Nar qabığı dəmləməsinin arıqlatdığına dair güclü elmi sübut yoxdur. Arıqlamaq üçün əsas şərtlər düzgün qidalanma, kifayət qədər hərəkət və yuxu rejimidir.
Nar qabığı ishalı tam dayandırırmı?
Qısa müddətə rahatlıq verə bilər, amma ishalın səbəbini müalicə etmir. İshal iki gündən çox davam edirsə, uşaqda və ya yaşlı insanda yaranıbsa, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Nar qabığı dəmləməsinə bal əlavə etmək olarmı?
Dəmləmə ilıqlaşdıqdan sonra az miqdarda bal əlavə etmək olar. Ancaq bir yaşdan kiçik uşaqlara bal vermək olmaz. Şəkərli diabeti olan şəxslər də baldan istifadə etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidir.
Nəticə
Nar qabığı düzgün qurudulduqda və az miqdarda istifadə edildikdə boğaz qıcıqlanması, ağız narahatlığı və yüngül qarın pozğunluğu zamanı köməkçi vasitə ola bilər.
Ancaq onu möcüzəvi dərman kimi qəbul etmək düzgün deyil. Təmizliyə riayət edin, dəmləməni çox tünd hazırlamayın və uzun müddət istifadə etməyin.
Bu məlumatlar yalnız maarifləndirmə xarakterlidir. İstifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşin.
