Bir fincan isti melissa çayı bəzən günün bütün ağırlığını çiyinlərdən götürən kiçik, amma xoş bir fasiləyə çevrilə bilər. Xüsusilə gərgin iş günündən, uzun telefon danışığından və ya yuxusuz gecədən sonra bu ətirli içki bədəni və zehni sakitləşdirməyə kömək edir.
Melissa bitkisi Azərbaycanda daha çox oğulotu adı ilə tanınır. Yarpaqları limonu xatırladan yüngül ətir verir. Nənələrimiz bu bitkini bağ evlərində yetişdirər, yarpaqlarını kölgədə qurudar və soyuq havalarda dəmləyərdilər. Oğulotundan əsəbilik, ürəkdöyünmə hissi, yüngül qarın narahatlığı və rahat yata bilməmək zamanı istifadə olunurdu.
Bu ənənənin müəyyən elmi əsası da var. Melissa yarpaqlarında sakitləşdirici təsir göstərə bilən təbii maddələr mövcuddur. Lakin onu möcüzəvi dərman kimi qəbul etmək düzgün deyil. Melissa çayı gündəlik gərginliyi azaltmağa yardımçı ola bilər, amma davamlı narahatlıq və yuxu problemi zamanı həkim müayinəsini əvəz etmir.
Melissa çayının əsas faydaları
1. Gərginliyi və əsəbiliyi azaltmağa kömək edə bilər
Melissa çayının ən çox tanınan xüsusiyyəti sakitləşdirici təsiridir. Onun yumşaq ətri və isti halda içilməsi insanı rahatladır. Bəzi araşdırmalarda melissanın yüngül narahatlıq hissinin azalmasına kömək edə biləcəyi göstərilib.
Gün ərzində çoxlu iş görən, daim tələsən və fikrini toplamaqda çətinlik çəkən insanlar üçün bir fincan melissa çayı sakit fasilə yarada bilər. Təsir insandan insana dəyişir. Bəzilərində rahatlıq tez hiss olunur, bəzilərində isə bu təsir daha zəif görünür.
2. Yuxuya keçidi asanlaşdıra bilər
Melissa çayı yuxu dərmanı deyil. Bununla belə, axşam saatlarında içildikdə bədəni istirahətə hazırlamağa kömək edə bilər. Xüsusilə yuxusuzluğun səbəbi fikirlərin çoxluğu və günün gərginliyidirsə, isti içki rahatlaşdırıcı vərdişə çevrilə bilər.
Yatmazdan əvvəl telefon və kompüterdən uzaqlaşmaq, otağı havalandırmaq və zəif işıqdan istifadə etmək melissa çayının təsirini daha faydalı edə bilər. Yuxu ilə bağlı əlavə məsləhətlər üçün çobanyastığı çayını nə vaxt içməyin daha yaxşı olduğunu da oxuya bilərsiniz.
3. Həzmə dəstək ola bilər
Gərginlik bəzən mədəyə və bağırsaqlara da təsir edir. Əsəb zamanı qarında köp, yüngül spazm və narahatlıq yarana bilər. Melissa çayı belə hallarda həzmi bir qədər rahatlaşdıra bilər.
Bu içki ağır yeməkdən sonra mədədə yaranan yüngül doluluq hissinə dəstək verə bilər. Ancaq güclü qarın ağrısı, davamlı qusma, qanlı nəcis və ya uzun sürən həzm problemi varsa, yalnız bitki çayına güvənmək olmaz.
4. Əzələ gərginliyinin azalmasına yardımçı ola bilər
Stress zamanı boyun, çiyin və bel əzələlərində sıxılma yaranır. Melissa çayı birbaşa ağrıkəsici deyil. Amma sakitləşdirici təsiri sayəsində bədənin ümumi gərginliyinin azalmasına kömək edə bilər.
Çayı içərkən beş dəqiqəlik sakit nəfəs məşqi etmək daha yaxşı nəticə verə bilər. Burnunuzdan yavaş nəfəs alın, bir neçə saniyə saxlayın və ağızdan asta verin.
5. Əhvalın yaxşılaşmasına kömək edə bilər
Limonabənzər xoş qoxu insanın əhvalına müsbət təsir göstərə bilər. İsti içkinin hazırlanması və yavaş-yavaş içilməsi də gündəlik qayğılar arasında kiçik istirahət anı yaradır.
Əhvalın uzun müddət aşağı olması, heç nəyə marağın qalmaması və ümidsizlik hissi isə sadə çayla izah ediləcək vəziyyət deyil. Belə hallarda psixoloq və ya həkimlə danışmaq vacibdir.
Melissa çayını necə düzgün dəmləməli?
Melissa çayının dadı və təsiri onun necə hazırlanmasından çox asılıdır. Yarpaqları uzun müddət qaynatmaq ətri zəiflədə və içkini acılaşdıra bilər. Ən sadə və münasib üsul yarpaqları isti suda dəmləməkdir.
Təzə yarpaqla hazırlama qaydası
- Bir fincan üçün 5–7 ədəd təzə melissa yarpağı götürün.
- Yarpaqları axar su altında yaxşı yuyun.
- Yarpaqları fincana və ya kiçik dəmlikə qoyun.
- Üzərinə təxminən 200–250 millilitr qaynar su əlavə edin.
- Fincanın ağzını örtün və 7–10 dəqiqə gözləyin.
- İçkini süzün və ilıq halda için.
Qurudulmuş yarpaqla hazırlama qaydası
- Bir fincan su üçün bir çay qaşığı qurudulmuş melissa yarpağı istifadə edin.
- Suyu qaynadın və bir qədər gözlədin. Çox gur qaynar su yarpaqların ətirini zəiflədə bilər.
- Yarpaqların üzərinə isti su tökün.
- Dəmlik və ya fincanın ağzını bağlayın.
- 8–10 dəqiqə saxlayın.
- Süzdükdən sonra istəyə görə az miqdarda bal əlavə edin.
Balı çox isti içkiyə qatmaq məsləhət deyil. Çayın bir qədər ilıqlaşmasını gözləyin. Şəkər əlavə etmək əvəzinə çayı sadə içmək daha yaxşıdır. Melissa yarpaqlarını uzun müddət suda saxlamayın. Əks halda dadı ağır və acı ola bilər.
Nə vaxt içmək daha münasibdir?
Gərgin gün ərzində bir fincan melissa çayını günortadan sonra içmək olar. Yuxuya keçidi asanlaşdırmaq məqsədi ilə isə yatmazdan 30–60 dəqiqə əvvəl içilməsi daha münasibdir. İlk dəfə istifadə edirsinizsə, az miqdardan başlayın və bədəninizin reaksiyasını müşahidə edin.
Axşam sakitliyi üçün qızılgül ləçəyi çayının əsəbilik zamanı necə istifadə edildiyi barədə məlumat da maraqlı ola bilər. Fərqli bitkiləri eyni fincanda qarışdırmazdan əvvəl isə ehtiyatlı olmaq lazımdır.
Melissa çayına nə əlavə etmək olar?
Melissa çayına limon dilimi əlavə etmək olar. Bu, içkiyə təravətli dad verir. Bal da uyğun seçimdir. Lakin allergiyası olan və şəkər xəstəliyi yaşayan insanlar baldan istifadə etməzdən əvvəl diqqətli olmalıdır.
Bəzi insanlar melissanı çobanyastığı və ya qızılgül ləçəyi ilə qarışdırırlar. Bu bitkilərin hər birinin öz xüsusiyyəti var. Bənövşə çayının rahatladıcı təsiri haqqında da oxumaq mümkündür. Bitki qarışıqlarında miqdarı artırmaq təsiri mütləq gücləndirmir.
Kimlərə melissa çayı olmaz?
Hamilə və süd verən qadınlar
Hamiləlik və südvermə dövründə bitki çayları tam zərərsiz hesab edilməməlidir. Melissa çayını müntəzəm içməzdən əvvəl ginekoloq və ya ailə həkimi ilə məsləhətləşmək lazımdır. Xüsusilə başqa bitki qarışıqları ilə birlikdə istifadə risk yarada bilər.
Uşaqlar
Kiçik yaşlı uşaqlara melissa çayı özbaşına verilməməlidir. Uşağın yaşı, çəkisi və sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınmalıdır. Uşaqlarda yuxu və əsəbilik problemi varsa, səbəbi həkim araşdırmalıdır.
Qalxanabənzər vəz xəstəliyi olanlar
Qalxanabənzər vəzlə bağlı xəstəliklər zamanı melissa çayından müntəzəm istifadə etməzdən əvvəl həkimlə danışın. Bitki bəzi insanlarda istifadə olunan müalicələrə təsir göstərə bilər.
Sakitləşdirici dərman qəbul edənlər
Yuxu dərmanı, sakitləşdirici və ya narahatlıq əleyhinə dərman qəbul edənlər melissanı ehtiyatla istifadə etməlidir. Birlikdə qəbul edildikdə yuxululuq arta bilər. Əməliyyata hazırlaşan şəxslər də bitki çayları barədə həkimə məlumat verməlidir.
Allergiyası olanlar
Melissa bitkisinə qarşı allergiya nadir olsa da mümkündür. İlk istifadədən sonra səpgi, qaşınma, dodaqda şişmə və nəfəs almaqda çətinlik yaranarsa, çayı dayandırın və təcili tibbi yardım alın.
Melissa çayı haqqında tez-tez verilən suallar
Melissa çayını hər gün içmək olarmı?
Sağlam böyüklər üçün gündə bir fincanı qısa müddət istifadə etmək adətən problem yaratmır. Lakin hər gün və uzun müddət içmək istəyirsinizsə, xüsusilə dərman qəbul edirsinizsə, həkimlə məsləhətləşin.
Melissa çayı yuxu dərmanını əvəz edə bilərmi?
Xeyr. Melissa çayı yüngül rahatlıq verə bilər, amma həkimin yazdığı müalicəni əvəz etmir. Davamlı yuxusuzluğun səbəbi araşdırılmalıdır.
Melissa çayına limon əlavə etmək olarmı?
Bəli, az miqdarda limon əlavə etmək olar. Mədə turşuluğu və qıcqırma problemi olanlar limonu az istifadə etməlidir.
Melissa çayı ilə başqa sakitləşdirici çayları qarışdırmaq olarmı?
Özbaşına bir neçə bitkini qarışdırmaq düzgün deyil. Qızılgül çayının axşam rahatlığına təsiri və reyhan çayının gündəlik istifadəsi barədə məlumatları ayrıca nəzərdən keçirmək daha təhlükəsizdir.
Nəticə
Melissa çayı əsəbi günlərdə sakitlik yaratmaq üçün sadə və xoş seçimdir.
Onu düzgün dəmləmək üçün az miqdarda yarpağı isti suda 7–10 dəqiqə saxlamaq kifayətdir. Çayı yavaş içmək, sakit mühit yaratmaq və yuxu rejiminə diqqət etmək faydanı artıra bilər.
Ancaq təbii olması melissanı hamı üçün tam təhlükəsiz etmir. Hamiləlik, xroniki xəstəlik, dərman istifadəsi və uşaqlarda istifadə zamanı mütləq ehtiyatlı olun.
Bu məlumatlar yalnız maarifləndirmə xarakterlidir. İstifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşin.
